Tussen de sluipschutters

Elke verkiezingscampagne heeft zo zijn bepalende momenten. Het tv-debat tussen Kennedy en Nixon, "Wie gelooft die mensen nog?", enzovoort. Ook in de huidige presidentsverkiezingen is er al heel wat gebeurd. Vorige week een derde moment, toen Hillary Clinton een persconferentie gaf over haar ervaring in Bosnië:



Hillary overdreef dus hoe gevaarlijk haar trip naar Tuzla eigenlijk was. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe schadelijk deze leugen precies is voor Hillary, maar er is toch al wat negatieve berichtgeving over gekomen.

Het grote probleem is dat de Clintons al een tijdje een reputatie hebben om nogal losjes om te gaan met de waarheid -- denk maar aan de beroemde uitspraak "I did not have sexual relations with that woman". Deze nieuwe uitschuiver herinnert het publiek en de media nog maar eens aan alle schandalen uit de jaren '90.

Bovendien heeft Hillary het minischandaal vrij slecht aangepakt: eerst gaf ze het verhaal in de video. Toen er tegenstrijdige berichten kwamen van andere deelnemers aan de reis, bevestigde ze nogmaals haar versie. Pas nadat er videobeelden opdoken, en ook militaire bronnen het gevaar ontkenden, nam Hillary haar verhaal terug. Ze had dan ook nog eens een zeer zwak excuus: ze zou te weinig slaap gehad hebben en daardoor was haar herinnering vertroebeld.

Voorlopig lijkt de storm wat geweken, en wellicht zal deze zaak niet fataal zijn voor Hillary's campagne. Maar de schade aan haar geloofwaardigheid zou zich nog kunnen wreken de komende weken en maanden.

Het laatste seizoen Bush

Het baseballseizoen is weer begonnen. In Washington, DC speelden gisteren de Nationals hun eerste thuiswedstrijd, en president Bush deed de eerste pitch -- het Amerikaanse equivalent van de aftrap of het startschot geven:

Aankondiger: (...) En om de eerste pitch te gooien in Nationals Park (...) is hier de president van de Verenigde Staten!
Publiek: Booooooooeeeeeeee!

Akkoord, Washington, DC stemt voor 90% Democratisch, maar toch: het wordt tijd dat het laatste seizoen Bush erop zit.

Niet "God Bless America"...

Als vervolg op de post van gisteren, bespreken we vandaag opnieuw een belangrijk moment in de verkiezingscampagne. De video hieronder bevat fragmenten uit de preken van Jeremiah Wright, tot voor kort de dominee van de kerk van Barack Obama:



De ontdekking van deze video -- waarschijnlijk gelekt door de omgeving van Hillary Clinton -- was zonder twijfel het grootste politieke nieuws van het jaar. De video werd ondertussen al zo vaak op de verschillende nieuwszenders afgespeeld dat we de tekst al bijna van buiten kennen.

Wat is er precies zo controversieel? Minstens twee aspecten van de zaak worden in de VS anders bekeken dan in Europa: de invloed van godsdienst op politici, en het belang van patriottisme. Het eerste is de reden waarom de video een politiek schandaal is. Waar de meeste Belgen niet meteen zwaar zouden tillen aan de uitspraken van de dominee van een politicus -- toegegeven, misschien zou het anders liggen voor een imam -- geloven vele Amerikanen dat Wright dicht genoeg bij Obama staat om te vrezen dat ze dezelfde meningen delen.

Patriottisme legt de omvang van de controverse uit: het fragmentje dat het vaakst wordt herhaald is de uitspraak: "No, no, no. Not God Bless America: God DAMN America". Voor Belgen kan het misschien verrassend klinken, maar iemand anti-Amerikaans noemen, is hier zowat de ergst mogelijke politieke beschuldiging. De woorden van Wright passen wel in een context, maar dat telt niet: het is nooit aanvaardbaar om iets negatiefs te zeggen over Amerika.

Een bijkomend element dat de zaak een politiek mijnenveld maakt, is hoe gevoelig ras nog steeds ligt in de VS. Vele zwarten voelen zich bijvoorbeeld het slachtoffer van discriminatie in het verleden en het heden, terwijl vele blanken zich benadeeld voelen door positieve discriminatie.

De zaak-Wright nam zulke grote proporties aan dat Barack Obama zich gedwongen zag om een grote speech te geven over de rol van ras in Amerika en hoe hij de relaties tussen de verschillende gemeenschappen hoopt te verbeteren. Volgens de meeste commentatoren was de speech een schot in de roos, waarin hij het moeilijke onderwerp met veel nuance benaderde. Anderzijds blijft een deel van de media erbij dat Obama niet genoeg afstand nam van zijn dominee. Obama's politieke tegenstanders zijn ook verdeeld: de Republikeinen John McCain en Mike Huckabee hebben al gezegd dat de controverse wat hun betreft over is, Hillary Clinton vindt dat Obama een verkeerde keuze van dominee maakte.

Het Is Drie Uur 's Nachts...

Sinds de primaries in Texas en Ohio op 4 maart, staat de verkiezingscampagne op een lager pitje. De volgende voorverkiezing is pas op 22 april in Pennsylvania, en de laatste staten stemmen dan in mei en begin juni. Nu het wat rustiger is, dachten we dus om een klein overzicht te maken van enkele belangrijke momenten in de campagne tot nu toe. Het eerste is een spotje van Hillary Clinton in Ohio en Texas:



Officieel heet het spotje "Children", maar het staat algemeen bekend als "the 3 AM ad". Het doel ervan is om de kiezers eraan te herinneren dat Barack Obama misschien wel mooie praatjes kan maken, maar dat de belangrijkste taak van een president is om een goede commander-in-chief te zijn, om dus klaar te staan als de veiligheid van het land in gevaar is.

Hillary Clinton maakte dit argument al eerder: ze argumenteert al sinds vorig jaar dat zij als enige Democraat voldoende ervaring heeft om president te worden, en dat Obama nog enkele jaren moet wachten en meer moet leren over buitenlands beleid. Dit spotje was wel de eerste keer dat ze haar ervaring zo expliciet koppelde aan nationale veiligheid.

Het spotje lokte heel wat kritiek uit, vooral van Obama-supporters maar ook van neutrale toeschouwers -- als je tegenwoordig nog iemand neutraal kan noemen. In de eerste plaats werd Clinton aangevallen omdat het spotje sterk inspeelt op angstgevoelens, fearmongering noemen ze dat hier. Dat zijn dezelfde tactieken die Bush al acht jaar gebruikt, en Democraten zouden daarboven moeten staan.

Een andere kritiek is dat Clinton zegt dat Obama niet klaar is om president te worden, maar John McCain wel (niet in dit spotje, maar in interviews rond dezelfde tijd). Het is begrijpelijk dat ze dit argument gebruikt om verkozen te worden, maar de meeste Democraten appreciëren het niet dat ze een Republikeinse kandidaat beter zou vinden dan een partijgenoot. Als Obama de nominatie zou winnen, kan McCain eenvoudig zeggen: "Zelfs Hillary Clinton vindt dat Obama niet klaar is om president te worden".

Tot slot is het niet helemaal duidelijk wat Hillary Clinton zelf precies heeft gedaan om te bewijzen dat zij echt beter geplaatst is om de telefoon op te nemen om drie uur 's nachts. Ze haalt vaak haar ervaring aan tijdens de jaren dat haar man Bill president was, maar dat staat ook ter discussie -- daarover later meer.

Het spotje was dus enorm controversieel, maar het was waarschijnlijk ook effectief: Clinton moést de primaries in Ohio en Texas winnen om haar campagne te redden, en dat lukte. Was het dankzij het spotje? Misschien, of misschien ook niet. In elk geval heeft dit succes Clinton aangespoord om meer negatieve aanvallen op Obama te lanceren.

The Office

Op de Amerikaanse TV zul je amper buitenlandse tv-programma's of films vinden om naar te kijken. Hun grondige afkeer van ondertitels zal dit waarschijnlijk al voor een groot deel verklaren, maar Amerikanen kijken eigenlijk ook amper naar Engelse of Australische programma's. Als ze dan al eens een Britse serie goed vinden, maken ze er het liefst meteen een Amerikaanse versie van. Soms mislukt dit grandioos, zoals bij Coupling, maar af en toe is het een schot in de roos.

Wij zijn bijvoorbeeld grote fans geworden van de Amerikaanse The Office. Het concept werd behouden: het is nog steeds een mockumentary over de werknemers in een papierfabriek met focus op de gênante avonturen van de baas en de schattige romance tussen de receptioniste en de vertegenwoordiger. Om de serie aan te passen aan de Amerikaanse markt, zijn er natuurlijk wel wat aanpassingen gebeurd. Zo zijn de namen van personages veranderd: Tim en Dawn heten hier Jim en Pam. En omdat Amerikanen hun eigen gevoeligheden hebben, zoals racisme en godsdienst, zullen de grappen meer daarop focussen.

Het is ook helemaal geen slaafse remake geworden. De Amerikaanse schrijvers geven hun eigen interpretatie aan de reeks, en Steve Carell, die het personage van de baas speelt, slaagt er na een tijdje echt in om Ricky Gervais te doen vergeten.

Een nadeel aan de Britse versie was ook dat er maar 12 afleveringen waren, in lijn met de typisch korte Engelse seizoenen. In Amerika hebben we intussen al zo'n 60 afleveringen gehad. De serie wint hier volop prijzen, de kijkcijfers zitten goed en dus kun je er prat op gaan dat het einde nog lang niet in zicht is.

Supreme Court

In de debatten over staatshervorming in België wordt er nauwelijks gesproken over de regionalisering van justitie. Vreemd, want in de VS ligt deze bevoegdheid grotendeels bij de staten. Elke staat heeft zijn eigen rechtbanken, met gewoonlijk onderaan een District Court, een Appellate Court in beroep en een Supreme Court aan de top.

Maar het recht van de staat New York verschilt vaak sterk van de andere staten. Een van de vele kleine verschillen is de naam van de rechtbanken: het Court of Appeals is hier de hoogste rechtbank; de rechtbanken van beroep heten Appellate Division. De naam Supreme Court is voorbehouden voor de rechtbanken van eerste aanleg. Een goede zaak voor het ego van de rechters waarschijnlijk, maar bijzonder verwarrend als je er de eerste keer voorbijkomt.

Philly Cheesesteak

Om onze trip naar Philadelphia op gepaste wijze af te sluiten, hebben we ons gestort op de locale specialiteit, de Philly Cheesesteak: een broodje volgepropt met fijngesneden stukjes biefstuk, bedekt met kaas, gebakken ui, ketchup en mosterd. Eén brok cholesterol dus.

In Philadelphia is er trouwens een strijd aan de gang om de titel van beste cheesesteak. De twee grote concurrenten zijn Pat's and Geno's Steaks. Ze zijn gelegen tegenover mekaar in de straat, en beiden pretenderen de cheesesteak te hebben uitgevonden. Wij gingen naar Pat's, en we vonden zijn cheesesteak best wel lekker. Toch kregen we enkele uren later wat spijt, want de rest van de dag voelden we ons alsof er een baksteen op onze maag lag. Het zal wel niet aan Pat's gelegen hebben; wellische zijn onze Belgische magen gewoon nog niet genoeg veramerikaniseerd om dit al aan te kunnen.

Independence National Historical Park

Philadelphia heeft zoals gezegd een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Het was de eerste hoofdstad van Amerika in de jaren 1790 en je vindt er dan ook nog veel historische gebouwen uit de tijd van de revolutie.

Het toeristische centrum is het Independence National Historical Park, waar je alle grote attracties vindt: Independence Hall (foto links), waar de Grondwet en de Onafhankelijkheidsverklaring werden ondertekend, en ook de wereldberoemde Liberty Bell (foto linksonder).

De Assembly Hall van Independence Hall (foto rechts) maakte het meeste indruk op ons. Op 2 juli 1776 werd hier gestemd voor de onafhankelijkheid van Amerika en kreeg Thomas Jefferson de opdracht om een Onafhankelijkheids- verklaring te schrijven. Die werd 2 dagen later aangenomen op wat nu wordt gevierd als Independence Day. In augustus waren alle Founding Fathers hier nogmaals verzameld om de originele handgeschreven Verklaring te ondertekenen (dit origineel hebben we trouwens bezichtigd in de National Archives tijdens onze trip naar Washington).

De Liberty Bell viel een beetje tegen -- al bij al is het een gewone, niet eens zo mooie klok die dan ook nog eens kapot is, maar het belang ervan voor de Amerikanen mag niet worden onderschat. Het is namelijk een van belangrijkste symbolen van de Amerikaanse geschiedenis.

De Liberty Bell werd in 1751 besteld om vijftig jaar religieuze vrijheid in Pennsylvania te vieren. In 1774 veranderde ze van betekenis toen ze werd geluid bij de opening van het eerste Continentaal Congres, de voorloper van het huidige parlement. Maar in de 19e eeuw begonnen de tegenstanders van slavernij de klok te gebruiken als een algemeen symbool van vrijheid, gelet op de inscriptie "Proclaim LIBERTY throughout all the Land unto all the Inhabitants thereof". Voor hen betekende "all Inhabitants" echt iedereen, met inbegrip van zwarten en later ook vrouwen.

Voor diegenen die benieuwd zijn geworden naar de klok, maar niet in Philadelphia geraken, kan een replica gevonden worden in de universiteitsbibliotheek van Leuven.

Benjamin Franklin

Philadelphia is een van de belangrijkste steden in de Amerikaanse geschiedenis, en het ligt op amper anderhalf uur rijden van New York, dus we beslisten om er eens een weekendje naartoe te gaan.

De belangrijkste inwoner van Philly was Benjamin Franklin, de oudste van de Founding Fathers van Amerika en een echte all-rounder. Hij was een succesvol zakenman -- op zijn 42 kon hij al gaan rentenieren -- en ook een topuitvinder, van onder andere de glasharmonica en de bliksemafleider. Bovendien ontdekte hij de statische elektriciteit en schreef hij verschillende boeken. Alsof dat nog niet genoeg was, was Franklin bovenal een groot politicus: hij diende als diplomaat, bepleitte de Amerikaanse zaak in Londen, en hielp bij het opstellen van de onafhankelijkheidsverklaring en de grondwet.

Veel verwezenlijkingen, en de naam Ben Franklin duikt dan ook overal op in Philadelphia. Zoals bijvoorbeeld in de naam van deze diner, waarvan het uithangbord is versierd met een tekening van Ben Franklin als kok.

The High Line

New York is vandaag een enorm dienstencentrum en telt nauwelijks nog industrie. Maar tot in de 20e eeuw stonden er heel wat fabrieken in Manhattan. De overblijfselen daarvan zijn vooral in Lower Manhattan nog duidelijk, bijvoorbeeld in het grote aantal fabrieksgebouwen dat tot industriële lofts is omgebouwd.

Een bijzonder stuk industrieel erfgoed is de High Line (foto). Dat was een verhoogde spoorweg die goederen van en naar de fabrieken in Manhattan moest brengen, en ongeveer twee kilometer lang tussen gebouwen en over straten kronkelde. Ze is al lang buiten gebruik en zou normaal afgebroken worden in de jaren '90.

Maar een aantal buurtbewoners vonden de High Line te uniek om te verdwijnen, en stelden voor om ze te bewaren en de sporen te vervangen door een verhoogd park. Het op het eerste gezicht belachelijke idee vond genoeg supporters, en het park op de High Line wordt nu aangelegd. Hier kun je zien hoe het eruit zal zien (klik op "slide show").

Jammer genoeg gaat het eerste deel van het park pas open in de herfst, dus zullen we niet bij de opening kunnen zijn. Maar vele New Yorkers wachten niet op de opening om zich in de buurt te gaan vestigen die tot High Line District werd herdoopt. De prijzen schoten er de hoogte in en er worden heel wat nieuwe, mooie en bijzonder chique appartementen neergezet.